از آنجا که پوست انسان وظایفی مانند حفاظت از بدن در برابر میکروبها، اشعههای مضر خورشید، مواد شیمیایی و ضربات فیزیکی، تنظیم دما و حتی مشارکت در فرآیندهای ایمنی دارد ؛ مراقبت از پوست نه صرفاً بهخاطر زیبایی، بلکه برای سلامت عمومی بدن مهم است.
در سالهای اخیر، محصولات متنوعی وارد بازار شدهاند که هرکدام میتواند به سلامت و بازیابی زیبایی پوست کمک بسزایی داشته باشد. در میان آنها، سه محصول تونر، سرم و مرطوب کننده از مهمترین مواد به شمار می آیند. اما نکته اینجاست که بسیاری از افراد این محصولات را با یکدیگر اشتباه گرفته یا نمیدانند هر کدام چه جایگاهی در روتین پوستی دارند. در این مقاله بهصورت جامع و علمی، به بررسی دقیق این سه محصول تفاوت سرم و تونر و مرطوب کننده و نقش آنها در سلامت پوست میپردازیم.
تونر یک بازگرداننده تعادل پوست
پوست به طور طبیعی دارای لایهای محافظ به نام اسید مانتل (Acid Mantle) است. این لایه با pH کمی اسیدی (حدود ۵٫۵) از پوست در برابر میکروبها و عوامل مخرب محافظت میکند. استفاده از شویندههای قوی یا آب سخت میتواند این تعادل را مختل کرده و سلامت پوست را به خطر بیاندازد. تونر های پوستی برای بازیابی این تعادل طراحی شده و استفاده صحیح از ان برای سلامت پوست لازم است.
عملکردهای کلیدی تونرچیست؟
به طور کلی می توان گفت با قرار دادن تونر های پوستی به عنوان روتین این اتفاق ها برای پوست شما خواهد افتاد
- بازگرداندن pH طبیعی: پس از شستوشو، تونر به سرعت محیط پوست را به حالت طبیعی بازمیگرداند. این کار از رشد باکتریهای مضر جلوگیری میکند.
- پاکسازی تکمیلی: حتی بهترین شویندهها نیز گاهی رد لوازم آرایشی یا آلودگی را باقی میگذارند. تونر آنها را پاک میکند.
- جمع کردن منافذ باز: تونرهای حاوی مواد قابض مانند آبگلرز یا فندق افسونگر منافذ باز را موقتاً کوچکتر میکنند.
- آمادهسازی برای جذب بهتر: تونر سطح پوست را مرطوب میکند و راه را برای نفوذ بهتر سرم باز میسازد.
- تسکین و خنککنندگی: تونرهای مدرن حاوی عصارههای گیاهی میتوانند التهاب، قرمزی یا احساس کشیدگی بعد از شستوشو را کاهش دهند.
تونر های مختلف برای انواع پوست کدام است؟
تونرهای پوستی نیز مانند بسیاری از محصولات مراقبتی برای انوا پوست ها طراحی شده که ساختاری متفاوت از هم دارند به طور کلی این تونرها به انواع زیر تقسیم بندی می شوند:
پوست چرب: تونرهای حاوی BHA (مانند سالیسیلیک اسید) به کنترل چربی و پیشگیری از جوش کمک میکنند.
پوست خشک: تونرهای حاوی هیالورونیک اسید و گلیسیرین رطوبترسانی میکنند.
پوست حساس: تونرهای بدون الکل با عصارههای آرامشبخش مثل بابونه و آلوئهورا مناسب هستند.
کاربردهای تونر های مختلف کدام است
به طور کلی تونر ها برای اهداق زیر مورد استفاده قرار میگیرد.
- تونر آبرسان: تونر آبرسان معمولاً حاوی موادی مانند هیالورونیک اسید یا گلیسیرین است و برای پوستهای خشک و کمآب بسیار مناسب بوده و به افزایش رطوبت کمک میکند.
- تونر قابض (بستن منافذ): تونر قابض (بستن منافذ) بیشتر برای پوستهای چرب طراحی شده و با ترکیباتی فعال منافذ پوست را جمع میکند.
- تونر لایهبردار ملایم: تونر لایهبردار ملایم با داشتن اسیدهای میوه مانند AHA یا BHA به آرامی سلولهای مرده پوست را برداشته و به درخشانتر شدن پوست کمک میکند.

چگونه باید از تونر استفاده کرد؟
برای استفاده از تونر ها ابتدا باید صورت خود را کاملا شسته و از مواد آلوده یا آرایشی پاک کنید. سپس تونر فاقد الکل و متناسب با تایپ پوستی خود را روی یک پد پنبهای ریخته و روی پوست صورت خود پخش کنید. (آبکشی صورت بعد از استفاده از تونر اختیاری است)درپایان میتوانید از یک کرم مرطوب کننده برای شادابی پوست خود استفاده کنید.
سرم یا مکمل درمانی پوست چیست؟
با گذشت زمان ممکن است پوست انسان دچار مشکلاتی مانندچینوچروک به دلیل کاهش کلاژن، لک ناشی از تابش آفتاب، کمآبی، یا استرس اکسیداتیو ناشی از آلودگی شود. در این حالت کرمهای معمولی اغلب قادر به حل مشکل نبوده و نیاز است تا برای برطرف کردن این مشکلات به بافت های داخلی تر نفوذ کنید. در این حالت سرمها می توانند بهدلیل بافت سبک و مولکولهای کوچکتر، به لایههای عمقیتر پوست نفوذ کرده و مشکلات پوستی را با قدرت بیشتری برطرف کنند.
عملکردهای کلیدی سرم های پوستی چگونه است
به طور کلی سرم های پوستی عملکرد های متفاوتی دارند که در ادامه به ان ها اشاره خواهیم کرد:
- انتقال غلظت بالای مواد فعال: مثلاً یک سرم ویتامین C میتواند چندین برابر بیشتر از کرمها آنتیاکسیدان به پوست برساند.
- درمان اختصاصی مشکلات: اگر پوست دچار لک باشد، سرم روشنکننده؛ اگر دچار چینوچروک باشد، سرم رتینول یا پپتیدی مناسب است.
- تقویت کلاژن و الاستین: این پروتئینها نقش اساسی در جوانی و استحکام پوست دارند.
- آبرسانی عمیق: برخلاف تصور، سرمهای هیالورونیک اسید نه تنها رطوبت سطحی، بلکه آبرسانی درونپوستی ایجاد میکنند.
انواع متداول سرمها کدامند
سرم های پوستی به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند:
- .سرم آنتیاکسیدان (ویتامین C، E، فرولیک اسید): دفاع در برابر رادیکالهای آزاد.
- سرم ضدپیری (رتینول، پپتیدها): کاهش خطوط و چروک.
- سرم آبرسان (هیالورونیک اسید، گلیسیرین): افزایش نرمی و شادابی.
- سرم ضدلک (نیاسینامید، آربوتین): کاهش هایپرپیگمانتاسیون.
- سرم ضدآکنه (سالیسیلیک اسید، زینک): کنترل التهاب و چربی.
نکته مهم:سرمها بهدلیل غلظت بالای مواد فعال باید با احتیاط و بر اساس نیاز پوست انتخاب شوند. استفاده همزمان از چند سرم قوی بدون مشورت ممکن است باعث تحریک و قرمزی شود.

نحوه صحیح استفاده از سرم ها چگونه است
برای آنکه سرم های مورد استفاده اثر بخشی بهتری داشته باشد با روش زیر از سرم ها استفاده کنید:
ابتدا صورت خود را با آب وصابون و با تونر مخصوص پوست خود کاملا بشویید
۳-۴ قطره از سرم را روی پوست تمیز و کمی مرطوب مالیده و با حرکات ملایم رو به بالا آن را روی سطح پوست خود پخش کنید.
نکته مهم: زمان مصرف سرم بسته به نوع آن متفاوت است؛ سرم ویتامین C معمولاً در صبح و سرم هیالورونیک اسید در شب یا صبح قابل استفاده است.
پس از جذب کامل سرم باید از مرطوبکننده چرب یا ژل مرطوبکننده (بسته به نوع پوست) استفاده کنید تا مواد فعال در پوست قفل شوند.
اهمیت استفاده از سرم و تونر و مرطوب کننده با هم
استفاده از تونر سرم مرطوبکننده باعث می شود تا هر محصول به بهترین شکل اثر خود را بگذارد. تونر پوست را آماده میکند، سرم مواد مغذی را به لایههای عمیق میرساند و مرطوبکننده با قفل کردن رطوبت، از هدر رفتن آن جلوگیری میکند. رعایت ترتیب استفاده از این مواد به بازیابی زیبایی و سلامتی پوست شما کمک خواهد کرد.
تفاوت سرم و تونر صورت در چیست
براساس آنچه گفته شد تونر و سرم صورت هر دو یک محصول مراقبتی صورت هستند و باید به طور روزانه در مراقبت پوست شما استفاده شوند؛ اما مسولیت تونر تنظیم PH پوست بوده و سبوم طبیعی پوست را متعادل می کند؛ در نتیجه سبب کوچک شدن منافذ باز پوست می شود.
اما مواد سرم ها معمولا ژل مانند و ضخیم تر و حاوی مقدار زیادی مواد مغذی برای سلامت پوست هستند . بنابراین با این مواد پوست را مرطوب و تغذیه کرده و انواع مشکلات پوستی را بر طرف خواهید کرد.
مرطوبکننده ها محافظ و نگهدارنده پوست
پوست دارای سد دفاعی متشکل از لیپیدها و سلولهای شاخی (استراتوم کورنئوم) است. وقتی این سد آسیب ببیند، آب بهسرعت از پوست تبخیر میشود (پدیده TEWL یا Trans-Epidermal Water Loss). مرطوبکنندهها با ایجاد یک لایه محافظ از این فرآیند جلوگیری کرده و سد پوستی را ترمیم میکنند.
ترکیبات اصلی مرطوبکنندهها چیست
مرطوب کننده های پوستی از این مواد تشکیل شده اند:
- اُمکتانتها (Humectants): مثل هیالورونیک اسید و گلیسیرین که آب را جذب میکنند.
- اُکلوسیوها (Occlusives): مثل وازلین یا روغنهای گیاهی که جلوی تبخیر را میگیرند.
- اِمولینتها (Emollients): مثل استرها و سیلیکونها که پوست را نرم و صاف میکنند.

نحوه و زمان استفاده از مرطوب کننده کدام است
نحوه استفاده از مرطوب کننده نسبت به سرم و تونر متفاوت است. این محصول را باید زمانی مورد مصرف قرار دهید که تازه از حمام بیرون آمده یا صورت خود را شستهاید تمیزی در تاثیر گذاری این محصول بسیار مهم است . همچنین بعد از حمام هنوز کمی نمناک است و در این حالت آبرسانی اثر بهتری خواهد داشت. بنابراین تاکید میکنیم که حتما و حتما قبل از خشک شدن کامل پوست از مرطوب کننده استفاده نمایید. این عمل سبب میشود تا رطوبت در پوست شما به دام افتاده و بهتر حفظ شود. بعد از زدن مقدار معینی از مرطوب کننده روی صورت میتوانید آن را با ماساژ دادن صورت به سمت بالا روی سطح پوست پخش کنید.
عملکردهای کلیدی مرطوبکننده چیست
به طور کلی می توان گفت مرطوب کننده براساس آنچه گفته خواهد شد روی پوست تاثیر می گذارند:
- قفل کردن رطوبت: مرطوبکنندهها مانع خروج آب میشوند.
- تغذیه سطحی پوست: بسیاری از کرمها حاوی ویتامینها و لیپیدهای مف
- ید هستند.
- ترمیم سد پوستی: ترکیباتی مثل سرامید و کلسترول به بازسازی لایه دفاعی کمک میکنند.
- نرمی و لطافت فوری: پس از استفاده، پوست لمسپذیرتر و منعطفتر میشود.
انواع مرطوب کننده های متناسب با نوع پوست کدامند
مانند بسیاری از مواد سلامت و مراقبت پوست مرطوب کننده ها نیز برای انواع پوست متفاوت است که استفاده نادرست از انها باعث بروز مشکلاتی خواهد شد:
- پوست خشک: کرم یا بالم غلیظ با اُکلوسیو بیشتر.
- پوست چرب: ژل یا لوسیون سبک با پایه آب.
- پوست حساس: فرمول بدون عطر و الکل.
تفاوت مرطوب کننده و سرم در چیست؟
به طور کلی سرمها نسبت به مرطوب کننده ها نازکتر و سبکتر هستند؛ از این رو سرمها برای نفوذ به عمق پوست برای رساندن مواد فعال هدفمند در نظر گرفته شدهاند، در حالی که مرطوبکنندهها به تقویت و آبرسانی سطح پوست کمک میکنند. در واقع مرطوبکنندهها سلولهای پوست را به طور مؤثرتری به هم متصل میکنند و در سطح پوست برای افزایش هیدراتاسیون کار میکنند. پس اگر به دنبال اثرات قوی تر هستید و یا مشکل پوستی شما چیزی غیر از خشکی است باید از سرم های مغذی استفاده کنید در غیر اینصورت مرطوب کننده ها کمک میکنند تا پوست شما همیشه مرطوب و شاداب باقی بماند.
در این مقاله می توانید اطلاعات تکمیلی درباره تفاوت سرم و تونر را دریافت کنید.
تفاوت مرطوب کننده و تونر چیست؟
همانطور که گفته شد مرطوب کننده ها برای آبرسانی سطح پوست مورد استفاده قرار گرفته و پوست را شاداب تر میکنند؛ حال انکه ما از تونر قبل از استفاده از مرطوب کننده، استفاده میکنیم تا کلیه آلودگی های سطح پوست را از بین برده و پوست را آماده پذیرفتن مواد مغذی و موثر داخل مرطوب کننده کنیم. بنابراین این دو مواد کاملا لازم و ملزوم یکدیگر بوده و به تنهایی اثر بخشی پوست را به حداقل می رسانند.

نقش مکملی سرم و تونر و مرطوب کننده در سلامت پوست چیست؟
در مقایسه این سه مواد برای پوست می توان گفت:
- تونر = شروع درست روتین → تعادل + پاکسازی.
- سرم = اصلاح و درمان مشکلات → لک، چروک، کمآبی، التهاب.
- مرطوبکننده = حفظ سلامت طولانیمدت → سد دفاعی + جلوگیری از خشکی.
نکته مهم: بدون تونر، جذب سرم بهینه نخواهد بود. بدون سرم، درمان مشکلات به کندی پیش میرود. بدون مرطوبکننده، همه زحمات قبلی بیاثر میشود چون رطوبت از دست میرود.
ترتیب صحیح استفاده از سرم و تونر و مرطوب کننده به چه شکل است
اگر سرم و تونر و مرطوب کننده در روتین خود دارید این ترتیب را برای استفاده از هرسه آن رعایت کنید.
- شستوشو با شوینده ملایم.
- تونر برای تنظیم pH و پاکسازی.
- سرم با توجه به نیاز پوستی (ویتامین C در روز، رتینول در شب).
- مرطوبکننده برای قفل رطوبت.
- در روز: ضدآفتاب بهعنوان آخرین لایه محافظ.
توصیههای استفاده از تونر، سرم و مرطوب کننده بر اساس نوع پوست
پوست خشک و دهیدراته:
تونر آبرسان + سرم هیالورونیک اسید + کرم مرطوبکننده غنی.
پوست چرب و مستعد جوش:
تونر کنترلکننده چربی + سرم نیاسینامید یا سالیسیلیک اسید + ژل مرطوبکننده سبک.
پوست حساس:
تونر بدون الکل + سرم تسکیندهنده (مثلاً با آلانتوئین) + کرم ضدالتهاب بدون عطر.
پوست معمولی و متعادل:
تونر ملایم + سرم آنتیاکسیدان + لوسیون سبک.
شما میتوانید برای مراقبت از پوست خود بهترین مرکز پاکسازی و فشیال پوست تهران را انتخاب کنید.
اشتباهات رایج در استفاده از تونر و سرم
استفاده تابجا از سرم و تونر و مرطوب کننده نه تنها برای پوست مفید نیست بلکه میتواند باعث نتیجه عکس و ضرر نیز بشود بنابراین از اشتباهاتی که در ادامه مطرح می شود پرهیز کنید تا پوست شاداب تری داشته باشید:
- همیشه پوست خود را قبل از استفاده از تونر، به خوبی بشویید.
- پس از پاکسازی با تونر، آن را به مقدار کافی خشک کنید تا سرم بهتر جذب شود.
- استفاده موثر از سرم را با چند قطره شروع کنید و به آرامی روی پوست خود بمالید.
- مقدار استفاده از محصولات را وفق نوع و مشخصات پوستیتان تنظیم کنید.
- به تاریخ انقضاء محصولات دقت کنید تا از کیفیت و اثربخشی آنها اطمینان حاصل فرمایید.
جمعبندی
سرم و تونر و مرطوبکننده هرکدام نقش جداگانه اما مکمل در سلامت پوست دارند. تونر تعادل و آمادگی را فراهم میکند، سرم درمان تخصصی مشکلات را انجام میدهد و مرطوبکننده سد پوستی را محافظت میکند. روتین پوستی کامل بدون این سه محصول ناقص خواهد بود. انتخاب درست هرکدام باید بر اساس نوع پوست، سن، شرایط محیطی و هدف فرد انجام شود.
استفاده منظم از این سه محصول نه تنها زیبایی و طراوت پوست را حفظ میکند، بلکه در بلندمدت از بروز مشکلاتی مانند چینوچروک، لک، حساسیت و خشکی شدید پیشگیری خواهد کرد.


