مراقبت پوستی نوجوانان از مهمترین دغدغه والدین بوده و بسیاری از والدین برای مراقبت از پوست فرزندان نوجوان خود راه های گوناگونی را انتخاب میکنند.
دوران نوجوانی یکی از خاصترین و پرچالشترین دورههای زندگی هر انسان است. در این زمان، بدن در حال رشد و تغییرات سریع است؛ از قد و وزن گرفته تا تغییرات صدا، خلقوخو و البته پوست. پوست نوجوانان نسبت به دوران کودکی چربتر، حساستر و مستعد بروز جوش میشود. همین موضوع باعث میشود بسیاری از نوجوانان احساس ناخوشایندی نسبت به ظاهر خود پیدا کنند. اما خبر خوب این است که مراقبت از پوست در این دوران کار سختی نیست.
فقط باید یاد بگیریم چطور پوست را تمیز، مرطوب و محافظتشده نگه داریم تا با کمترین مشکل این دوران را پشت سر بگذاریم.این مقاله به زبانی ساده و قابلفهم، همه چیز را دربارهی مراقبت پوستی نوجوانان توضیح میدهد از شناخت پوست تا تغذیه، خواب، ضدآفتاب و حتی عادتهای اشتباه.
شناخت پوست و تغییرات دوران نوجوانی
پوست بزرگترین اندام بدن است و از ما در برابر گرما، سرما، میکروبها و آلودگی محافظت میکند. اما در دوران نوجوانی، تحتتأثیر هورمونها، رفتار پوست هم تغییر میکند.
در این سن، ترشح بیشتر هورمون آندروژن افزایش پیدا میکند ؛ هورمونی که غدد چربی را فعالتر کرده و در نتیجه پوست چربتر میشود. وقتی چربی زیاد تولید شود و با سلولهای مرده و آلودگی ترکیب گردد، منافذ پوست بسته میشوند و این همان آغاز شکلگیری جوش یا آکنه است.بعضی ازجوشها خفیفاند و فقط روی پیشانی یا بینی ظاهر میشوند، اما در برخی دیگر ممکن است گستردهتر و التهابیتر باشند. در این شرایط شناخت نوع پوست (چرب، خشک، مختلط یا حساس) به انتخاب روش مناسب مراقبت کمک میکند. مثلاً پوست چرب به شویندهی کنترلکنندهی سبوم نیاز دارد، ولی پوست خشک باید با محصولات آبرسان تغذیه شود.
مهمترین تفاوت های پوست بزرگسالان و نوجوانان چیست
تفاوت پوست بزرگسالان و نوجوانان در چند جنبهٔ مهم دیده میشود — از نظر ساختار، عملکرد، و ظاهر. در ادامه، خلاصهای از مهمترین تفاوتها را آوردهام 👇
1. ضخامت و انعطافپذیری
نوجوانان: پوست ضخیمتر و انعطافپذیرتر است، زیرا میزان کلاژن و الاستین بالاتر است.
بزرگسالان: با افزایش سن، تولید کلاژن کاهش مییابد و پوست نازکتر، خشکتر و کمتر کشسان میشود.
۲. چربی و سبوم (چربی طبیعی پوست)
نوجوانان: به دلیل تغییرات هورمونی دوران بلوغ، غدد سباسه فعالترند → پوست معمولاً چربتر است و مستعد جوش و آکنه.
بزرگسالان: ترشح سبوم کمتر میشود → پوست تمایل به خشکی و کدر شدن دارد.
۳. بازسازی و ترمیم
نوجوانان: سرعت تجدید سلولی بالاست؛ زخمها سریعتر بهبود مییابند.
بزرگسالان: فرایند بازسازی کندتر است، و اثر زخم یا لکه مدت طولانیتری باقی میماند.
۴. ظاهر و بافت
نوجوانان: سطح پوست معمولاً صاف، شاداب و بدون چینوچروک است.
بزرگسالان: به مرور چینوچروک، خطوط ریز، و لکههای پیری ظاهر میشوند.
۵. تأثیر عوامل محیطی
نوجوانان: آسیب ناشی از آفتاب و آلودگی هنوز کمتر انباشته شده است.
بزرگسالان: اثرات تجمعی نور خورشید، سیگار، آلودگی و استرس باعث پیری زودرس پوست میشود.
جوش مهمترین عارضه پوستی نوجوانان
جوشها یا همان آکنه، رایجترین مشکل پوستی در نوجوانان هستند. علت اصلی آن بسته شدن منافذ پوست با چربی، سلولهای مرده و رشد باکتریهای طبیعی پوست به نام پروپیونیباکتریوم آکنه است.
عوامل مؤثر در بروز جوش:
هورمونها: همانطور که گفتیم، افزایش آندروژن باعث چربی بیشتر میشود.
استرس: اضطراب باعث افزایش کورتیزول میشود که تولید چربی را بیشتر میکند.
تغذیه: غذاهای سرخکردنی، قند زیاد و نوشابه میتوانند التهاب پوست را تشدید کنند.
عادتهای نادرست: دست زدن مداوم به صورت، استفاده از حولهی آلوده یا کرمهای نامناسب.
درمان های مناسب برای از بین بردن جای جوش و جلوگیری از جوش زدن
- از کمپرس آب سرد برای کاهش التهاب استفاده کن.
- از محصولات حاوی اسید سالیسیلیک یا بنزوئیل پراکسید (تحت نظر پزشک یا داروساز) بهره ببر.
- همیشه بعد از استفاده از این محصولات، از مرطوبکننده و ضدآفتاب استفاده کن.
- اگر جوشها زیاد و دردناکاند، باید به متخصص پوست مراجعه کنی تا درمان مناسب تجویز کند. داروهای موضعی یا خوراکی میتونن وضعیت رو کنترل کنن.
نکته: جوشها بیماری نیستند، واکنش طبیعی پوستاند. درمان آنها نیاز به صبر و مراقبت مداوم دارد.
سن مراقبت پوستی نوجوانان چقدر است
براساس گفته دانشمندان مراقبت پوستی نوجوانان باید از سن 12 سالگی شروع شود اما به طور کلی میتوان گفت از ابتدای بلوغ نوجوانان باید بعد از شناخت کافی از نوع پوست نوجوانان از مواد مناسب مراقبت پوستی نوجوان استفاده کرد.
با افزایش سن، روال مراقبت از پوست باید طوری تنظیم شود که در دهه بیست سالگی محصولات ضد پیری و در سی سالگی محصولات رتینول و رتینوئید را شامل شود.
در چه شرایطی برای مشکلات پوستی نوجوانان به دکتر مراجعه کنیم.
قبل از مراقبت پوستی نوجوانان ابتدا باید بدانیم که مشکلات پوستی نوجوانان نیاز به درمان ندارد. گاهی تغییرات پوست در نوجوانان طبیعی و مربوط به بلوغ هستند، اما در بعضی موارد مراجعه به پزشک (بهویژه متخصص پوست) لازم است.در ادامه مواردی را آوردهام که بهتر است نوجوان حتماً به پزشک مراجعه کند
۱. جوشهای شدید یا دردناک
- اگر آکنهها التهابی، چرکی یا کیستی (زیرپوستی و بزرگ) باشند.
- اگر جوشها اثر زخم یا لک دائمی برجا میگذارند.
- اگر درمانهای خانگی یا داروهای بدون نسخه مؤثر نبودهاند.
۲. خارش، قرمزی یا پوستهریزی مداوم
- ممکن است نشاندهندهٔ اگزما، پسوریازیس یا آلرژی پوستی باشد.
- در صورت خارش زیاد یا خواب را مختل کند، مراجعه ضروری است.
۳. لکهها یا تغییر رنگ غیرعادی پوست
- لکههای تیره، روشن یا خالهایی که تغییر رنگ، اندازه یا شکل میدهند.
- احتمال بروز مشکلات رنگدانهای یا ضایعات پوستی خاص وجود دارد.
۴. علائم عفونت پوستی
- زخمهایی که چرک میکنند، قرمز و گرم میشوند یا با تب همراهاند.
- میتواند نشاندهندهٔ عفونت باکتریایی یا قارچی باشد.
شما می توانید با مراجعه به بخش معرفی بهترین پزشکان سلامت و زیبایی تهران مشکلات پوستی خود را برطرف کنید.
شستن صحیح پوست؛ اولین قدم مراقبت پوستی نوجوانان
مهمترین روش مراقبت پوستی نوجوانان شستشوی صحیح آن می باشد. پوست نوجوانان معمولاً چربتر است، ولی نباید بیش از حد شسته شود. شستوشوی زیاد، پوست را خشک میکند و غدد چربی برای جبران، چربی بیشتری تولید میکنند — نتیجه؟ جوشهای بیشتر
روش درست شستن پوست:
روزی دو بار، صبح بعد از بیدار شدن و شب قبل از خواب.
استفاده از شوینده مخصوص نوع پوست (نه صابون معمولی بدن).
شستوشو با آب ولرم، نه خیلی داغ و نه خیلی سرد.
خشک کردن با حولهی تمیز و ضربهای، نه با مالش.
نکته:اگر پوستت خیلی چرب است، میتوانی از تونر ملایم بدون الکل استفاده کنی تا منافذ تمیزتر شوند.
آبرسانی؛ بهترین روتین مراقبت پوستی نوجوانان
خیلیها فکر میکنند پوست چرب نیازی به آبرسان ندارد، اما این یک تصور غلط است. وقتی پوست کمآب شود، خودش چربی بیشتری تولید میکند تا رطوبت از دسترفته را جبران کند. بنابراین مرطوبکردن پوست یکی از مهمترین کارهاست.
نحوه استفاده از آبرسان برای مراقبت پوستی نوجوانان
- از مرطوبکنندههای سبک، فاقد چربی و غیر کومدونزا استفاده کنید.
- بهترین زمان استفاده، بعد از شستن صورت است تا رطوبت در پوست حفظ شود.
- کرمهای حاوی هیالورونیک اسید، گلیسرین، آلوئهورا یا عصاره خیار گزینههای خوبی هستند.
- حتی نوشیدن ۶ تا ۸ لیوان آب در روز، به بهبود شادابی و لطافت پوست کمک زیادی میکند.
ضدآفتاب؛ محافظ نامرئی مراقبت پوستی نوجوانان
بسیاری از نوجوانان اهمیت ضدآفتاب را نادیده میگیرند، در حالی که اشعهی UV خورشید میتواند باعث:تیره شدن جای جوش
،خشکی و التهاب،پیری زودرس پوست، افزایش خطر بیماریهای پوستی شود.
حتی در روزهای ابری یا زمانی که داخل خانه هستی، اشعههای خورشید از پنجره عبور میکنند.پس حتماً هر روز از ضدآفتاب مخصوص پوست چرب و بدون رنگ استفاده کن.
استراحت و دوری از استرس کم خرج ترین مراقبت پوستی نوجوانان
کمخوابی یا بیخوابی باعث میشه پوست فرصت ترمیم نداشته باشه. نتیجه؟ تیرگی دور چشم، کدر شدن رنگ پوست و حتی افزایش جوش.همچنین استرس زیاد باعث افزایش ترشح هورمون کورتیزول میشه، که التهاب و چربی پوست رو زیاد میکنه.
راهکارها:
- خواب شبانه حداقل ۷ تا ۸ ساعت
- ورزش سبک روزانه
- تنفس عمیق، مدیتیشن یا گوش دادن به موسیقی آرام
- یه ذهن آروم یعنی پوستی سالمتر.
اطلاعات بیشتر درباره روتین پوستی نوجوانان
مراقبت ویژه از جوشها ایده ال ترین راهکار مراقبت پوستی نوجوانان
جوش ها عمده ترین مشکلات نوجوانان است که با مراقبت های صحیح می توان تا میزان زیادی از این مشکل جلو گیری کرد برخی از راهکار های مراقبت از جوش ها عبارتست از:
- استفاده از ماسک خاک رس برای پوست چرب
- شستوشوی ملایم روزانه
- استفاده از پنبه آغشته به آب سرد برای کاهش التهاب
روتین ساده روزانه برای مراقبت پوستی نوجوانان
یکی از روش های مفید و موثر مراقبت پوستی نوجوانان به شرح زیر است:
صبحها:
- شستوشو با فوم یا ژل مخصوص پوست
- استفاده از تونر ملایم (در صورت نیاز)
- کرم آبرسان سبک
- ضدآفتاب مناسب
شبها:
- پاک کردن پوست از آلودگی یا کرم ضدآفتاب
- شستوشو با شوینده ملایم
- کرم مرطوبکننده یا ژل آبرسان
این روتین ساده و منظم، اگر هر روز انجام بشه، بعد از چند هفته تغییر رو احساس میکنی.
در این بخش می توانید از روش های مختلف و ماسک های مختلف خانگی برای درمان و مراقبت پوست مطلع شوید.
اشتباهات رایج در مراقبت پوستی نوجوانان
استفاده صحیح از روتین های پوستی می تواند تا حد زیادی مشکلات پوستی نوجوانان را برطرف کرده و تبدیل به بهترین مراقبت پوستی نوجوانان شود. در صورتی که اشتباهات رایج نتیجه معکوس خواهد داشت برخی از این اشتباهات عبارتست از:
- استفاده زیاد از ماسکهای خانگی و غیرمطمئن
- کندن جوشها یا دست زدن به صورت
- امتحان همزمان چند محصول مختلف
- شستن پوست با آب داغ
- خوابیدن با آرایش یا ضدآفتاب
- پوستت نیاز به زمان داره تا خودش رو ترمیم کنه. صبر و نظم دو کلید طلایی مراقبت پوستی هستن.
نقش ورزش و تحرک در مراقبت پوستی نوجوانان
ورزش باعث افزایش جریان خون و اکسیژن در بدن میشه، که به تغذیه بهتر سلولهای پوست کمک میکنه.
تعریق ملایم باعث پاکسازی منافذ پوست میشه، ولی یادت نره بعد از ورزش حتماً صورتت رو بشوری تا عرق و آلودگی روی پوست نمونه.
نکته:ورزش منظم نهفقط برای پوست، بلکه برای روحیهت هم عالیه.
نتیجهگیری
پوست نوجوان مثل بوم سفید نقاشی است؛ هرچقدر بهتر ازش مراقبت کنی، در آینده زیباتر و سالمتر میماند. مراقبت پوستی، کار پرهزینهای نیست. با چند عادت ساده میتوانی پوستت را در بهترین حالت نگه داری:
- شستوشوی منظم با شوینده مناسب
- مرطوبکردن روزانه
- ضدآفتاب همیشه و همهجا
- تغذیه سالم، خواب کافی و ذهن آرام
- زیبایی واقعی از تمیزی، سلامت و آرامش درونی میآید، نه از محصولات گرانقیمت. پس از همین امروز شروع کن، با حوصله و مهربانی با پوستت رفتار کن.
